Πρώιμη κινητική παρέμβαση

gal1

Οι πρώτες ενδείξεις

Αρχής γενομένης από τις κινήσεις των ματιών, την ικανότητα για στήριξη και στροφή της κεφαλής ή όχι, καθώς και τις παρατηρήσεις περί της ύπαρξης και παραμονής ή μη, των πρώτων αρχέγονων αντανακλαστικών τόξων, οι ενδείξεις που μας παρέχονται μέσω της κίνησης, αποδεικνύονται να είναι, μεταξύ των πλέον έγκυρων παρατηρήσεων ως προς την πιθανότητα ύπαρξης κάποιας αναπτυξιακής διαταραχής ή όχι.

Η κίνηση λειτουργεί ως ένας καθρέφτης θα μπορούσαμε να πούμε όπου αντανακλάται και διαφαίνεται σε μεγάλο βαθμό τόσο η αρτιότητα του νευροκινητικού μας συστήματος, όσο και η συνολικότερη διαδικασία ωρίμανσης και εξέλιξης της αναπτυξιακής πορείας του κάθε παιδιού ( π.χ μη λεκτικά προ-επικοινωνιακά στάδια).

Η βρεφική, νηπιακή και παιδική ηλικία προσφέρεται από την φύση της, ως η πλέον κατάλληλη περίοδος για την κάθε προσπάθεια πρόληψης, ανάταξης, εκπαίδευσης και παρέμβασης, εφόσον είναι η περίοδος κατά την οποία θέτονται οι βάσεις της κάθε μετέπειτα πορείας και εξέλιξης της κινητικής μας λειτουργίας και όχι μόνο. Η πρώιμη ηλικία θεωρείται επίσης να είναι και η περίοδος με την μεγαλύτερη διαφαινόμενη ικανότητα και λαχτάρα για μάθηση καθώς και για την εγκαθίδρυση αλλά και την δομική εξασφάλιση συνεπακόλουθα όλων των δημιουργούμενων νέων συνάψεων (δομική πλαστικότητα εγκεφάλου).



Λειτουργική αξία παρέμβασης

Η όποια καθυστέρηση ή αναβολή στην αναγνώριση, την παραδοχή ή την αντιμετώπιση, σηματοδοτεί και επαυξάνει μόνον τις πιθανότητες για επιπρόσθετη προσπάθεια, για επαυξημένα ή δευτερογενή τυχόν προβλήματα και για περίπλοκους συγκεκαλυμμένους ημι-αυτοματισμούς που μόνο να αποπροσανατολίσουν, να καταπονήσουν, να καθυστερήσουν ή και να αποκρύψουν τις πρωταρχικές αιτίες καθώς και τις εν δυνάμει δυνατότητες μπορούν.
0FB63CE8-3F6D-4996-AE0A-C29A11D0343A.jpg__680__460__CROPz0x680y460Δεν ωφελεί για παράδειγμα, στην περίπτωση που έχουμε παρατηρήσει ή γνωρίζουμε ότι υπάρχει κάποια κινητική διαταραχή ή καθυστέρηση εμείς να την αγνοούμε και να περιμένουμε παρ αυτά, ότι κάποια κινητική δεξιότητα ή ένα ολόκληρο στάδιο που υπολείπεται θα εμφανιστεί από μόνο του σε μεταγενέστερο χρόνο, μετά από κάποιον άλλον τομέα (που θέσαμε εμείς όμως ως προτεραιότητα), σε άλλη ευκαιρία ή με άλλη σειρά.
Δεν θα περπατήσει δηλαδή από μόνο του και σε κάποια άλλη άσχετη στιγμή, με άσχετη σειρά ένα παιδί π.χ. αφού μιλήσει και μετά ή ενώ δεν κάθεται ακόμη (ή επειδή τότε το αναφέρουν τα ορόσημα). Η σειρά εξέλιξης είναι νευροανατομικά και λειτουργικά προκαθορισμένη και προαπαιτεί ως εκ τούτου σταθεροποίηση αλλά και εξάσκηση όσων δεξιοτήτων προηγούνται κάθε φορά. Πρώτα θα καταφέρει να σταθεροποιήσει και να κατευθύνει έστω και λίγο τους ώμους για παράδειγμα ένα παιδί και μετά θα καταφέρει να διαχωρίσει παρακάτω τις κινήσεις του, έτσι ώστε να δύναται να δείξει ή να συγκρατήσει σταθερά και στοχευμένα κάτι ή με την απαιτούμενη λεπτότητα και επιδεξιότητα. Πρώτα πρέπει να  επιτύχει να αρχίζει να στηρίζει το κεφαλάκι ή τον κορμό του και μετά θα καθίσει, πρώτα θα  καθίσει και μετέπειτα θα δύναται να σταθεί, πρώτα θα σταθεί και αργότερα θα περπατήσει και θ αρχίσει να προσανατολίζεται π.χ. κ.ο.κ. Βλέπε κινητικά ορόσημα.

Συνοπτικά

Οι κινητικές ενδείξεις μπορούν και μας προϊδεάζουν έγκαιρα και έγκυρα παρέχοντας μας πολύτιμες και σημαντικές πληροφορίες τόσο για την αρτιότητα του νευροκινητικού συστήματος καθ εαυτού, όσο και για μια πρωταρχική εκτίμηση σχετικά με την συνολικότερη πορεία της νευροαναπτυξιακής διαδικασίας και σίγουρα δεν συμπεριλαμβάνονται τυχαία σε κάθε διαγνωστική και διερευνητική αξιολόγηση στην διάρκεια της αναπτυξιακής ηλικίας.

Ο κινητικός τομέας παρέχει καίριες πρακτικές ενδείξεις,images-10
παρέχει και καίρια πρακτικά αποτελέσματα.

Οι κύριοι πρακτικοί στόχοι 

και τα συγκεκριμένα οφέλη της πρώιμης και έγκαιρης παρέμβασης σε ότι αφορά
στις κινητικές διαταραχές νευροαναπτυξιακού / εξελεκτικού χαρακτήρα είτε μεμονωμένα είτε συνολικά είναι:

  • η πρόληψη, μείωση και αποφυγή εμφάνισης πρακτικής αδυναμίας ή δυσχέρειας ανάπτυξης  και άλλων αναπτυξιακών δεξιοτήτων  (συν – εξαρτώμενες και από την κινητική αρτιότητα και λειτουργικότητα) 
  • η πρόληψη και αποφυγή δευτερογενών επιπλοκών ή καθυστερήσεων σε όλους τους αναπτυξιακούς τομείς
  • η πρόληψη και αποφυγή εντονότερης απόκλισης στην διαδικασία και τον χρόνο εμφάνισης και κατάκτησης των διαφόρων δεξιοτήτων
  • η διασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας κατά την διαγνωστική αξιολόγηση/ διερεύνηση
  •  η διασφάλιση της ευκολότερης προσαρμογής στους στόχους και τις διαδικασίες
  • η διασφάλιση καλύτερης οργάνωσης ή και μείωσης του συνολικού απαιτούμενου χρόνου παρέμβασης
  • η πρόληψη, μείωση και αποφυγή παραμονής, μη διαφοροποίησης ή μη επαρκούς ενσωμάτωσης αρχέγονων κινητικών αντανακλαστικών ( γεγονός που θεωρείται να είναι μια από τις κύριες αιτίες που οδηγεί σταδιακά αλλά σταθερά σε κινητική δυσχέρεια, μεγάλη έλλειψη ισορροπίας και σε λανθασμένα γενικότερα και μη λειτουργικά κινητικά πρότυπα)
  • η πρόληψη, μείωση ή αποφυγή περαιτέρω λειτουργικής σύγχυσης μέσω της εγκατάστασης μη εργονομικών και λειτουργικών ή λανθασμένων κινητικών προτύπων
  • η πρόληψη και αποφυγή συμβιβασμού, συγκάλυψης και αυτοματοποίησης των αντιπαραγωγικών αυτών προτύπων
  • η πρόληψη και αποφυγή τυχόν έκπτωσης στην κινητική διαθεσιμότητα / ικανότητα αντίδρασης και απόκρισης του παιδιού σε  ευκαιρίες και ερεθίσματα που του προσφέρονται από το περιβάλλον.
  • η πρόληψη και αποφυγή απώλειας πολύτιμου χρόνου, κινητικής ηρεμίας,, ελευθερίας και λειτουργικής, ψυχοκινητικής αυτοπεποίθησης.
  • η διασφάλιση μεγαλύτερων χρονικών περιθωρίων και ευκαιριών διερεύνησης και επιλογής των πλέον αποτελεσματικών και ενδεδειγμένων τρόπων ή μεθόδων παρέμβασης
    ………………………………………………………..

    Διεθνής Ορισμός Λειτουργικότητας( ICF -WHO)

  • Η δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ της κατάστασης υγείας του ατόμου
    και του άμεσου και ευρύτερου περιβάλλοντος.